34 ülkeden 18 bin 701 kişinin verilerinin incelendiği çalışmada hava kirliliği, aşırı sıcaklıklar, yeşil alan eksikliği, yoksulluk ve sağlık hizmetlerine erişim sorunlarının birlikte “sindemik” bir etki yarattığı belirlendi.
HAVA KİRLİLİĞİ NEYE YOL AÇAR?
Araştırmaya göre fiziksel faktörler, özellikle hafıza ve duyguları yöneten beyin bölgelerinde iltihaplanma ve damar hasarı yoluyla yapısal yaşlanmayı tetikliyor. Sosyal eşitsizlik ve yetersiz sağlık hizmetleri ise bilişsel işlevler üzerinde etkili olarak kronik stres aracılığıyla beyin fonksiyonlarını zayıflatıyor.
Çalışmada dikkat çeken bir diğer bulgu ise bu faktörlerin birlikte etkisinin, tek başlarına yarattıkları etkiden çok daha güçlü olması.
Özellikle hava kirliliği ile yoksulluğun bir araya geldiği bölgelerde riskin katlanarak arttığına dikkat çekilirken, sosyoekonomik eşitlik ve yeşil alanlara erişimin ise koruyucu rol oynadığı ifade edildi.
Uzmanlar, elde edilen bulguların demans gibi nörolojik hastalıkların önlenmesi için yalnızca sağlık politikalarının değil, şehir planlaması ve çevresel adalet politikalarının da birlikte ele alınması gerektiğini gösterdiğini belirtiyor.
